Follow by Email

667

۱۳۹۱ دی ۱۱, دوشنبه · Posted in , ,

تورم و اقتصاد بادکنکی
داشتم فکر می‌کردم اقتصاد ایران تا حدودی شبیه به یک بادکنک شده‌! یعنی چی؟ یعنی این‌که اساس رشد حجم اقتصاد داخلی ما بر مبنای ثروت حاصل از کار جمعی و تولید گروهی نیست! خیلی ساده‌تر حجم اقتصاد ما در همین سال‌های اخیر با پخش یارانه‌ها به چند برابر حجم سابق رسیده! یارانه‌هایی که پشتوانه آن، نه مالیات حاصل از خدمات و تولید و مصرف و نه از صادرات خدمات و تولیدات غیرنفتی بلکه پشتوانه اصلی آن پول حاصل از فروش نفت است! در حقیقت ما با اقتصادی روبرو هستیم که دائماً با تزریق پول نفت گنده و گنده و گنده‌تر می‌شه و خود به خود قدرت خرید عموم جامعه رو بیشتر و بیشتر و بیشتر می‌کنه! اگر تا دیروز متوسط پول دست مردم یک واحد بود، امروز به چند واحد بیشتر و فردا همچنان به واحدهایی با رشد تصاعدی روبرو خواهد شد!
این بادکنک (یعنی اقتصاد ایران) دائماً از طریق تزریق یارانه‌ها در حال باد شدن و باد شدن و باد شدن است! واکنش مردم به این اقتصاد در حال حجیم شدن چه خواهد بود؟
هجوم به بازار کالاهای مصرفی خُرد؟
هجوم به بازار کالاهای مصرفی بزرگ مثل مسکن و ماشین؟
هجوم به بازار سرمایه‌‎گذاری مالی بانکی؟
هجوم به بازار سرمایه‌گذاری مالی غیربانکی مثل خرید و فروش سکه و ارز؟
هجوم به بازار سرمایه‌گذاری تولیدات کارگاهی و غیرپیچیده و خُرد و متوسط؟
هجوم به بازار سرمایه‌گذاری تولیدی بزرگ و پیچیده؟
هجوم به بازار سرمایه‌گذاری تولیدات کشاورزی و غذایی؟
هجوم به بازار سرمایه‌گذاری فعالیتهای خدماتی و فنی؟

این پول‌های در گردش که اقتصاد ایران رو در عرض این مدت یکی دو ساله به چند برابر حجم گذشته تبدیل کرده به کدام یک از این بازارهای بالقوه هجوم برده و خواهد برد؟
البته این مشکل یا مساله اقتصاد ایران بعد از طرح هدفمندی یارانه‌ها نیست. از قبل اقتصاد ایران یک اقتصاد بادکنکی بوده و دهه‌هاست که درگیر رشد بادکنکی است و فقط امروز بعد از اجرای طرح هدفمندی بهتر و دقیق‌تر می‌شه تاثیر یارانه‌ها و پول‌های بی‌پشتوانه رو در اقتصاد ایران رصد کرد. چون تا قبل از این اقتصاد همچنان مثل بادکنک در حال رشد بود و حجم درشتی از این پول‌ها به سمت گروه‌های محدود و اندکی حرکت می‌کرد و بعضی از بازارها مثل بازار مصرفی خُرد و شاید بازار سرمایه‌گذاری‌های بانکی و غیر بانکی به نسبت دیگر بازارها کمترین میزان این باد بادکنک اقتصاد ایران رو به سمت خود می‌کشید!
بخشی از این یارانه‌ها قبل از هدفمندی به تولید می‌رسید اما چه تولیدی؟ تولیدی نه در راستای فتح بازار مصرفی، بلکه تولید با هدف و حسابگری عقلانی برای دستیابی به بیشترین حد ممکن از یارانه‌های توریع شده! مثلاً فلان کارفرما تولید خودش رو افزایش می‌داد تا از یارانه‌های انرژی و یارانه‌های اختصاص داده شده به مواد اولیه بیشتر کنه! یعنی پشت این تولید خبری از رقابت و سنجشگری رفتار بازار مصرف و نیاز مصرف‌کننده خبری نیست!

حالا تکلیف ما با این اقتصاد بادکنکی چیه؟ اجازه بدیم گنده و گنده و گنده و گنده‌تر بشه؟ طبیعیه که اگر حجم اقتصاد  ایران دائماً با این سرعت به چند برابر افزایش پیدا کنه ما با پیامدهای تورمی بیشتر و بیشتر و بیشتری روبرو خواهیم شد!
 

با پشتیبانی Blogger.